Paang
11-21-2005, 07:48 AM
http://www.kwanruen.com/kwanruen_image/ISSUE0104/siam2_tra0209.jpg
ทุ่งสามร้อยยอดเป็นทุ่งน้ำจืด (freshwater marsh) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ชุ่มน้ำ (wetland) ที่ convention on Wetlands of International Importance especially as Waterfowl habitat หรือที่รู้จักกันว่า Ramsar Convention (อนุสัญญาแรมซาร์) ได้กำหนดไว้ว่า...“พื้นที่บริเวณ ไหนก็ตาม ที่เป็นพื้นที่ลุ่ม พื้นที่ราบลุ่ม พื้นที่ลุ่มชื้นแฉะพื้นที่ฉ่ำน้ำ มีน้ำท่วมถึง มีน้ำขัง พื้นที่พรุ พื้นที่แหล่งน้ำทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและที่มนุษย์สร้างขึ้น ทั้งที่มีน้ำขังหรือหรือมีน้ำอยู่ถาวรและชั่วครั้งชั่วคราว ทั้งที่เป็นแหล่งน้ำนิ่งและน้ำไหล ทั้งที่เป็นน้ำจืดและน้ำกร่อย และน้ำเค็ม รวมไปถึงพื้นที่ชายฝั่งทะเลและพื้นที่ของทะเลในบริเวณซึ่งเมื่อน้ำลดลงต่ำสุดมีความลึกของระดับน้ำไม่เกิน6 เมตร...”
ในเชิงระบบนิเวศเมื่อกำเนิดทุ่งสามร้อยยอด ธรรมชาติได้ให้ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรในพื้นที่ชุ่มน้ำเพื่อเป็นแหล่งที่เอื้ออำนวยปัจจัยต่าง ๆ ให้เกิดผลผลิต ต่อเนื่องเป็นทรัพยากรที่สำคัญของมนุษย์ และมีความผูกพันกับการดำรงชีพของประชาชน เป็นอู่ข้าวอู่น้ำของชาวบ้านในละแวกนี้
น้ำท่วมขังที่มีทั้งส่วนที่เป็นน้ำจืดและน้ำกร่อยกลายเป็น แก้มลิงขนาดใหญ่ พลิกพื้นดินบนเนื้อที่ประมาณ 13,000 ไร่ให้กลายเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่เต็มไปด้วยองค์ประกอบทางชีวภาพ กายภาพ และเคมี ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของระบบ ซึ่งมีความหลากหลายของพันธุ์พืช สัตว์ และธาตุอาหาร ลักษณะโดยทั่วไปจึงเป็นบริเวณที่อยู่ใกล้ชายฝั่งทะเล
จากพื้นที่ชุ่มน้ำถึงโลกใบเล็กของชมรมเด็กรักษ์ทุ่ง
"ชมรมเด็กรักษ์ทุ่ง 'รักษ์' ในที่นี้ก็คือ รักษา 'ทุ่ง' ที่พูดถึงก็คือทุ่งสามร้อยยอด เด็กส่วนใหญ่มาจากโรงเรียนสามร้อยยอดวิทยาคม ซึ่งตั้งอยู่ใกล้ทุ่งสามร้อยยอดมากที่สุด ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2539 เมื่อกลุ่มตั้งขึ้นมาก็ต้องพยายามหาวิธีให้เด็กเขามีความรักความผูกพันจนถึงระดับที่ว่าช่วยกันดูแลรักษา สื่อที่ดีที่สุดในการกระตุ้นจิตสำนึกของเขาได้ก็คือนก ที่นี่มีนกประจำถิ่นและนกอพยพอยู่เป็นจำนวนมาก นกจึงเป็นสื่ออย่างดี พอเด็กได้ดูนกเห็นความสวยงามของธรรมชาติ สีสันอันแตกต่างของนก เขามักเริ่มที่จะรักนก ความหวงแหนในสิ่งแวดล้อมก็จะตามมา...เมื่อเราเห็นว่าเขามีความรู้พอสมควร เราก็จะส่งเขาออกไปเป็นวิทยากรตามที่ต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องการดูนก รวมทั้งเรื่องของการอนุรักษ์ธรรมชาติ" โชคชัย เล่าให้เราฟังในฐานะพี่เลี้ยงชมรมเด็กรักษ์ทุ่ง และดูแลชมรมมานานกว่า 10 ปี
พลังเยาวชนเป็นพลังที่บริสุทธิ์ เป็นพลังที่สามารถจะเปลี่ยนไปเป็นพลังที่สร้างสรรค์ได้ ทำลายก็ได้ แต่ถ้ามีกิจกรรมดี ๆ ให้เขามีบทบาทดี ๆ ให้เขาแสดง เขาย่อมเป็นพลังแห่งคุณภาพในอนาคตที่เราสามารถฝากฝังเรื่องของการอนุรักษ์ธรรมชาติได้ไม่ยากเย็น
ล่องเรือประมงทวนตะวัน ชมป่าชายเลน
อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดแบ่งออกเป็น 2 ฝั่ง ฝั่งหนึ่งเป็นทุ่งน้ำจืด อีกฝั่งหนึ่งเป็นเขตป่าชายเลน มีคลองเขาแดงเชื่อมออกสู่ทะเล...คลองเขาแดงมีป่าชายเลนขนาบไปตลอดสองฝั่งคลอง ฉันลงเรือที่หน้าวัดเขาแดงใกล้กับศาลกรมหลวงชุมพรฯ เราต้องนั่งเรือทวนตะวันและทวนกระแสน้ำด้วยเรือประมงขนาดเล็กของชาวบ้านที่ดัดแปลงมาเป็นเรือนำเที่ยวนั่งได้ 9 คนต่อ 1 ลำ เมื่อเรือเริ่มวิ่งด้วยความเร็วปกติ ปลาตีฝูงละไม่ต่ำกว่า 10 ตัว กระโดดโลดเต้นอยู่เหนือน้ำทั้งกินทั้งอาบ สะบัดเนื้อสะบัดตัวล้างคราบโคลนอย่างเริงร่า...
วงจรของป่าชายเลนที่เป็นพื้นที่น้ำเค็ม ความอุดมสมบูรณ์ขึ้นอยู่กับการขึ้นลงของน้ำทะเล ส่วนไหนที่น้ำทะเลขึ้นลงตามปกติ คือวันละครั้ง หรือช่วงที่มีเดือนหงาย ข้างขึ้น ข้างแรม พื้นที่บริเวณนี้ป่าชายเลนเป็นพวกโกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก ส่วนป่าที่น้ำทะเลท่วมสูงขึ้นปีละครั้งหรือ 2 ครั้งในช่วงประมาณ 2-3 เดือน พื้นที่ป่าจะค่อนข้างแห้งแล้ง เสื่อมโทรม ส่วนใหญ่จะมีพวกผักชะคราม สมัยก่อนชาวบ้านจะใช้ยอดอ่อนมาปนกับรำใช้เลี้ยงหมู แต่ปัจจุบันนี้ปรากฏว่ามีร้านอาหารทะเลนำผักชะครามไปผัดกับน้ำมันหอย โดยใช้วิธีนำไปต้มแล้วคั้นน้ำก่อนจึงนำไปผัด ตั้งชื่อเสียใหม่ว่า ผัดผักชาววัง เพราะมีเจ้าหน้าที่ห้องเครื่องของพระราชวังไกลกังวลนำไปผัด ตอนนี้กำลังขายดี ไม่ใช่วัชพืชไร้ค่า ขึ้นอยู่ริ่มวังกุ้งอีกต่อไป
ขอขอบคุณที่มา นิตยสารขวัญเรื่อน
ทุ่งสามร้อยยอดเป็นทุ่งน้ำจืด (freshwater marsh) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ชุ่มน้ำ (wetland) ที่ convention on Wetlands of International Importance especially as Waterfowl habitat หรือที่รู้จักกันว่า Ramsar Convention (อนุสัญญาแรมซาร์) ได้กำหนดไว้ว่า...“พื้นที่บริเวณ ไหนก็ตาม ที่เป็นพื้นที่ลุ่ม พื้นที่ราบลุ่ม พื้นที่ลุ่มชื้นแฉะพื้นที่ฉ่ำน้ำ มีน้ำท่วมถึง มีน้ำขัง พื้นที่พรุ พื้นที่แหล่งน้ำทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและที่มนุษย์สร้างขึ้น ทั้งที่มีน้ำขังหรือหรือมีน้ำอยู่ถาวรและชั่วครั้งชั่วคราว ทั้งที่เป็นแหล่งน้ำนิ่งและน้ำไหล ทั้งที่เป็นน้ำจืดและน้ำกร่อย และน้ำเค็ม รวมไปถึงพื้นที่ชายฝั่งทะเลและพื้นที่ของทะเลในบริเวณซึ่งเมื่อน้ำลดลงต่ำสุดมีความลึกของระดับน้ำไม่เกิน6 เมตร...”
ในเชิงระบบนิเวศเมื่อกำเนิดทุ่งสามร้อยยอด ธรรมชาติได้ให้ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรในพื้นที่ชุ่มน้ำเพื่อเป็นแหล่งที่เอื้ออำนวยปัจจัยต่าง ๆ ให้เกิดผลผลิต ต่อเนื่องเป็นทรัพยากรที่สำคัญของมนุษย์ และมีความผูกพันกับการดำรงชีพของประชาชน เป็นอู่ข้าวอู่น้ำของชาวบ้านในละแวกนี้
น้ำท่วมขังที่มีทั้งส่วนที่เป็นน้ำจืดและน้ำกร่อยกลายเป็น แก้มลิงขนาดใหญ่ พลิกพื้นดินบนเนื้อที่ประมาณ 13,000 ไร่ให้กลายเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่เต็มไปด้วยองค์ประกอบทางชีวภาพ กายภาพ และเคมี ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของระบบ ซึ่งมีความหลากหลายของพันธุ์พืช สัตว์ และธาตุอาหาร ลักษณะโดยทั่วไปจึงเป็นบริเวณที่อยู่ใกล้ชายฝั่งทะเล
จากพื้นที่ชุ่มน้ำถึงโลกใบเล็กของชมรมเด็กรักษ์ทุ่ง
"ชมรมเด็กรักษ์ทุ่ง 'รักษ์' ในที่นี้ก็คือ รักษา 'ทุ่ง' ที่พูดถึงก็คือทุ่งสามร้อยยอด เด็กส่วนใหญ่มาจากโรงเรียนสามร้อยยอดวิทยาคม ซึ่งตั้งอยู่ใกล้ทุ่งสามร้อยยอดมากที่สุด ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2539 เมื่อกลุ่มตั้งขึ้นมาก็ต้องพยายามหาวิธีให้เด็กเขามีความรักความผูกพันจนถึงระดับที่ว่าช่วยกันดูแลรักษา สื่อที่ดีที่สุดในการกระตุ้นจิตสำนึกของเขาได้ก็คือนก ที่นี่มีนกประจำถิ่นและนกอพยพอยู่เป็นจำนวนมาก นกจึงเป็นสื่ออย่างดี พอเด็กได้ดูนกเห็นความสวยงามของธรรมชาติ สีสันอันแตกต่างของนก เขามักเริ่มที่จะรักนก ความหวงแหนในสิ่งแวดล้อมก็จะตามมา...เมื่อเราเห็นว่าเขามีความรู้พอสมควร เราก็จะส่งเขาออกไปเป็นวิทยากรตามที่ต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องการดูนก รวมทั้งเรื่องของการอนุรักษ์ธรรมชาติ" โชคชัย เล่าให้เราฟังในฐานะพี่เลี้ยงชมรมเด็กรักษ์ทุ่ง และดูแลชมรมมานานกว่า 10 ปี
พลังเยาวชนเป็นพลังที่บริสุทธิ์ เป็นพลังที่สามารถจะเปลี่ยนไปเป็นพลังที่สร้างสรรค์ได้ ทำลายก็ได้ แต่ถ้ามีกิจกรรมดี ๆ ให้เขามีบทบาทดี ๆ ให้เขาแสดง เขาย่อมเป็นพลังแห่งคุณภาพในอนาคตที่เราสามารถฝากฝังเรื่องของการอนุรักษ์ธรรมชาติได้ไม่ยากเย็น
ล่องเรือประมงทวนตะวัน ชมป่าชายเลน
อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดแบ่งออกเป็น 2 ฝั่ง ฝั่งหนึ่งเป็นทุ่งน้ำจืด อีกฝั่งหนึ่งเป็นเขตป่าชายเลน มีคลองเขาแดงเชื่อมออกสู่ทะเล...คลองเขาแดงมีป่าชายเลนขนาบไปตลอดสองฝั่งคลอง ฉันลงเรือที่หน้าวัดเขาแดงใกล้กับศาลกรมหลวงชุมพรฯ เราต้องนั่งเรือทวนตะวันและทวนกระแสน้ำด้วยเรือประมงขนาดเล็กของชาวบ้านที่ดัดแปลงมาเป็นเรือนำเที่ยวนั่งได้ 9 คนต่อ 1 ลำ เมื่อเรือเริ่มวิ่งด้วยความเร็วปกติ ปลาตีฝูงละไม่ต่ำกว่า 10 ตัว กระโดดโลดเต้นอยู่เหนือน้ำทั้งกินทั้งอาบ สะบัดเนื้อสะบัดตัวล้างคราบโคลนอย่างเริงร่า...
วงจรของป่าชายเลนที่เป็นพื้นที่น้ำเค็ม ความอุดมสมบูรณ์ขึ้นอยู่กับการขึ้นลงของน้ำทะเล ส่วนไหนที่น้ำทะเลขึ้นลงตามปกติ คือวันละครั้ง หรือช่วงที่มีเดือนหงาย ข้างขึ้น ข้างแรม พื้นที่บริเวณนี้ป่าชายเลนเป็นพวกโกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก ส่วนป่าที่น้ำทะเลท่วมสูงขึ้นปีละครั้งหรือ 2 ครั้งในช่วงประมาณ 2-3 เดือน พื้นที่ป่าจะค่อนข้างแห้งแล้ง เสื่อมโทรม ส่วนใหญ่จะมีพวกผักชะคราม สมัยก่อนชาวบ้านจะใช้ยอดอ่อนมาปนกับรำใช้เลี้ยงหมู แต่ปัจจุบันนี้ปรากฏว่ามีร้านอาหารทะเลนำผักชะครามไปผัดกับน้ำมันหอย โดยใช้วิธีนำไปต้มแล้วคั้นน้ำก่อนจึงนำไปผัด ตั้งชื่อเสียใหม่ว่า ผัดผักชาววัง เพราะมีเจ้าหน้าที่ห้องเครื่องของพระราชวังไกลกังวลนำไปผัด ตอนนี้กำลังขายดี ไม่ใช่วัชพืชไร้ค่า ขึ้นอยู่ริ่มวังกุ้งอีกต่อไป
ขอขอบคุณที่มา นิตยสารขวัญเรื่อน