zeazon
10-11-2005, 12:35 AM
ผู้เขียนได้รับเชิญให้เป็นกรรมการตัดสินวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์) ประจำปี 2548 ซึ่งได้ประกาศผลไปแล้วว่า "เจ้าหงิญ" ของ บินหลา สันกาลาคีรี ได้รับรางวัลทรงเกียรตินี้ ตามมติกรรมการเสียงข้างมาก
ในการตัดสินนั้น ผมได้คำนึงถึงหลักการว่า
1. ต้องเป็นหนังสือที่มีการริเริ่มสร้างสรรค์ ทั้งเนื้อหาและรูปแบบการนำเสนอ 2. ถึงพร้อมด้วยคุณค่าทางวรรณศิลป์ มีภาษาไพเราะ 3. มีคุณค่าต่อสังคมและมนุษยชาติ
เล่มแรกที่หยิบขึ้นมาอ่านก็คือ "เจ้าหงิญ" นี่แหละ รู้สึกทันทีว่าชอบมาก อ่านแล้วมีความสุข ใจสบาย ชีวิตมีช่องว่าง ไม่อึดอัด มีรอยยิ้ม ผมมองจุดเด่นของหนังสือเล่มนี้ ในมุมมองของจิตแพทย์และนักพัฒนาคุณภาพชีวิตมนุษย์ด้วย คือ
1. มีการนำเสนอเรื่องราวในรูปแบบนิทาน สอดแทรกการสอนเรื่องคุณธรรม ความดี ความรัก มิตรภาพ ความพอดีเข้าไป ความที่เป็นนิทานจะทำให้ผู้อ่านลดความเป็นตัวตน (Ego) ของตนลง ทำให้สามารถสื่อสารหรือสอนได้ง่าย ถ้าเป็นเรื่องทั่ว ๆ ไป ผู้อ่านจะยังคงมีอีโก้ ยกอีโก้ขึ้นเปรียบเทียบด้วยซ้ำ
หนังสือเล่มนี้มีภาษาที่สวยงาม มีการเปรียบเทียบที่ลงตัว บางเรื่องมีบทกวีให้อ่านเพราะ ๆ เช่น
โซ่หมุน ให้ล้อวน โลกหมุน ให้รักษา
รอยยิ้ม ณ ริมขอบฟ้า คือปรารถนาแห่งหัวใจ
2. จินตนาการและเรื่องราวของหนังสือเล่มนี้ สามารถไปกระตุ้นจิตใต้สำนึก (Subconscious) ของผู้อ่านให้พัฒนาดีขึ้น เกิดความรัก ความหวัง มิตรภาพ อดทน เห็นอกเห็นใจ รู้จักการเป็นผู้ให้และรู้จักพอเพียง
ซึ่งผมถือว่าเป็นจุดเด่นที่สุด และหาได้ยากมากในวงการวรรณกรรม
ถ้าเอาก้อนน้ำแข็งมาลอยน้ำ จิตใต้สำนึกเปรียบเสมือนก้อนน้ำแข็งที่อยู่ใต้น้ำ มีมากถึง 95% ส่วนที่อยู่เหนือน้ำคือ จิตสำนึก มี 4-5% จิตใต้สำนึกจะเป็นที่สะสมประสบการณ์ความรู้สึกที่ฝังใจเอาไว้ตลอดมา ซึ่งมีทั้งดีหรือไม่ดี ถ้าใครเก็บสิ่งไม่ดีเอาไว้จิตใต้สำนึก เช่น อิจฉา โกรธ อาฆาต ก็จะแสดงพฤติกรรมออกมาในแง่ใจน้อย น้อยใจ โหยหาความรัก ระแวง ก้าวร้าว กังวล เหงา
แต่ถ้าใครเก็บจิตใต้สำนึกดี ๆ เอาไว้ เช่น ความรัก ความหวัง มิตรภาพ รู้จักพอเพียง ก็จะแสดงนิสัยออกมาเป็นคนมีเมตตา มีความสุข รู้จักอภัย มีคุณธรรม จิตใต้สำนึกทั้งดีและไม่ดีนี้จะพบได้เรื่อย ๆ เมื่อคบหากันไปนานๆ
ส่วนจิตสำนึก (Conscious) นั้น เป็นส่วนของจิตใจที่รับรู้และแสดงออกมาเพราะคิดว่าดี เกิดง่าย แต่ไม่มั่นคง ฉาบฉวย เป็นส่วนผิวเผิน สอนได้ง่าย เลียนแบบได้ง่าย เปลี่ยนแปลงง่าย
ความหมายของจิตใต้สำนึกนี้ สำคัญมากต่อการพัฒนาคุณภาพมนุษย์มากกว่าจิตสำนึก แต่คนส่วนมากรวมทั้งผู้เชี่ยวชาญทางวรรณกรรม หรือสื่อมวลชนบางคนอาจไม่เข้าใจ ทำให้ไม่สนใจ
ผมได้ชูประเด็นทั้ง 2 ข้อนี้ ในการถกเถียงเพื่อตัดสินในรอบสุดท้าย ซึ่งผมถือว่าเป็น "ความลึก" ของหนังสือเล่มนี้
หนังสือเล่มนี้ สามารถใช้เป็นเครื่องมือกระตุ้นจิตใต้สำนึกที่ดีของผู้อ่าน หรือจะอ่านให้เด็กฟังแล้วอธิบายง่าย ๆ ประกอบด้วย เด็กก็จะซึมซับสิ่งที่ดีงามของชีวิตเก็บสะสมไว้เป็นจิตใต้สำนึกที่ดีต่อไป
ในวันสัมภาษณ์ผู้เขียน เขาบอกว่า เขาเขียนหนังสือนี้ด้วย "ความรัก"
มิน่าเล่า...เขาจึงได้รับ "ความรัก" และหนังสือของเขาก็จะให้ความรักแก่ผู้อ่าน ทำให้ผู้อ่านหันมาให้ความรักซึ่งกันและกันมากขึ้น
<font size="-1">ที่มา: <a href="http://www.manager.co.th/mgrWeekly/ViewNews.aspx?NewsID=9480000122388" target="_blank">manager online</a></font>
ในการตัดสินนั้น ผมได้คำนึงถึงหลักการว่า
1. ต้องเป็นหนังสือที่มีการริเริ่มสร้างสรรค์ ทั้งเนื้อหาและรูปแบบการนำเสนอ 2. ถึงพร้อมด้วยคุณค่าทางวรรณศิลป์ มีภาษาไพเราะ 3. มีคุณค่าต่อสังคมและมนุษยชาติ
เล่มแรกที่หยิบขึ้นมาอ่านก็คือ "เจ้าหงิญ" นี่แหละ รู้สึกทันทีว่าชอบมาก อ่านแล้วมีความสุข ใจสบาย ชีวิตมีช่องว่าง ไม่อึดอัด มีรอยยิ้ม ผมมองจุดเด่นของหนังสือเล่มนี้ ในมุมมองของจิตแพทย์และนักพัฒนาคุณภาพชีวิตมนุษย์ด้วย คือ
1. มีการนำเสนอเรื่องราวในรูปแบบนิทาน สอดแทรกการสอนเรื่องคุณธรรม ความดี ความรัก มิตรภาพ ความพอดีเข้าไป ความที่เป็นนิทานจะทำให้ผู้อ่านลดความเป็นตัวตน (Ego) ของตนลง ทำให้สามารถสื่อสารหรือสอนได้ง่าย ถ้าเป็นเรื่องทั่ว ๆ ไป ผู้อ่านจะยังคงมีอีโก้ ยกอีโก้ขึ้นเปรียบเทียบด้วยซ้ำ
หนังสือเล่มนี้มีภาษาที่สวยงาม มีการเปรียบเทียบที่ลงตัว บางเรื่องมีบทกวีให้อ่านเพราะ ๆ เช่น
โซ่หมุน ให้ล้อวน โลกหมุน ให้รักษา
รอยยิ้ม ณ ริมขอบฟ้า คือปรารถนาแห่งหัวใจ
2. จินตนาการและเรื่องราวของหนังสือเล่มนี้ สามารถไปกระตุ้นจิตใต้สำนึก (Subconscious) ของผู้อ่านให้พัฒนาดีขึ้น เกิดความรัก ความหวัง มิตรภาพ อดทน เห็นอกเห็นใจ รู้จักการเป็นผู้ให้และรู้จักพอเพียง
ซึ่งผมถือว่าเป็นจุดเด่นที่สุด และหาได้ยากมากในวงการวรรณกรรม
ถ้าเอาก้อนน้ำแข็งมาลอยน้ำ จิตใต้สำนึกเปรียบเสมือนก้อนน้ำแข็งที่อยู่ใต้น้ำ มีมากถึง 95% ส่วนที่อยู่เหนือน้ำคือ จิตสำนึก มี 4-5% จิตใต้สำนึกจะเป็นที่สะสมประสบการณ์ความรู้สึกที่ฝังใจเอาไว้ตลอดมา ซึ่งมีทั้งดีหรือไม่ดี ถ้าใครเก็บสิ่งไม่ดีเอาไว้จิตใต้สำนึก เช่น อิจฉา โกรธ อาฆาต ก็จะแสดงพฤติกรรมออกมาในแง่ใจน้อย น้อยใจ โหยหาความรัก ระแวง ก้าวร้าว กังวล เหงา
แต่ถ้าใครเก็บจิตใต้สำนึกดี ๆ เอาไว้ เช่น ความรัก ความหวัง มิตรภาพ รู้จักพอเพียง ก็จะแสดงนิสัยออกมาเป็นคนมีเมตตา มีความสุข รู้จักอภัย มีคุณธรรม จิตใต้สำนึกทั้งดีและไม่ดีนี้จะพบได้เรื่อย ๆ เมื่อคบหากันไปนานๆ
ส่วนจิตสำนึก (Conscious) นั้น เป็นส่วนของจิตใจที่รับรู้และแสดงออกมาเพราะคิดว่าดี เกิดง่าย แต่ไม่มั่นคง ฉาบฉวย เป็นส่วนผิวเผิน สอนได้ง่าย เลียนแบบได้ง่าย เปลี่ยนแปลงง่าย
ความหมายของจิตใต้สำนึกนี้ สำคัญมากต่อการพัฒนาคุณภาพมนุษย์มากกว่าจิตสำนึก แต่คนส่วนมากรวมทั้งผู้เชี่ยวชาญทางวรรณกรรม หรือสื่อมวลชนบางคนอาจไม่เข้าใจ ทำให้ไม่สนใจ
ผมได้ชูประเด็นทั้ง 2 ข้อนี้ ในการถกเถียงเพื่อตัดสินในรอบสุดท้าย ซึ่งผมถือว่าเป็น "ความลึก" ของหนังสือเล่มนี้
หนังสือเล่มนี้ สามารถใช้เป็นเครื่องมือกระตุ้นจิตใต้สำนึกที่ดีของผู้อ่าน หรือจะอ่านให้เด็กฟังแล้วอธิบายง่าย ๆ ประกอบด้วย เด็กก็จะซึมซับสิ่งที่ดีงามของชีวิตเก็บสะสมไว้เป็นจิตใต้สำนึกที่ดีต่อไป
ในวันสัมภาษณ์ผู้เขียน เขาบอกว่า เขาเขียนหนังสือนี้ด้วย "ความรัก"
มิน่าเล่า...เขาจึงได้รับ "ความรัก" และหนังสือของเขาก็จะให้ความรักแก่ผู้อ่าน ทำให้ผู้อ่านหันมาให้ความรักซึ่งกันและกันมากขึ้น
<font size="-1">ที่มา: <a href="http://www.manager.co.th/mgrWeekly/ViewNews.aspx?NewsID=9480000122388" target="_blank">manager online</a></font>